Jeans selvedge là gì và có đáng bỏ tiền không
Selvedge là phần mép vải dệt kín trên khung dệt thoi, dấu hiệu của một cây denim làm chậm và chắc. Bài viết giải thích định lượng oz, chuyện co rút, cách mặc và khi nào nên bỏ tiền cho nó.

Anh lật gấu một chiếc jeans selvedge lên sẽ thấy một đường viền trắng chạy dọc theo đường may bên ngoài ống, thường điểm một sợi chỉ đỏ hoặc xanh. Nhiều người nghĩ đó chỉ là chi tiết trang trí để lật lai cho đẹp. Thực ra đường viền ấy kể khá nhiều về cách cây vải được dệt, và giải thích vì sao một chiếc selvedge thường đắt hơn jeans thường. Tôi là Trần Đức Khang, thợ cắt rập ở Forge, và bài này tôi muốn nói thẳng: selvedge là gì, nó khác gì, và anh có nên bỏ tiền cho nó hay không.
Selvedge nghĩa là mép vải tự đóng
Chữ selvedge xuất phát từ cách gọi “self edge”, tức mép vải tự hoàn thiện. Vải được dệt trên khung dệt thoi kiểu cũ, con thoi chạy qua lại liên tục bằng một sợi ngang duy nhất, quay đầu ở hai mép nên mép vải tự kín, không bị tưa. Khổ vải của loại khung này hẹp, thường chỉ khoảng 75 đến 80 cm, đủ cắt một ống quần theo chiều dọc và tận dụng luôn mép vải làm đường may sườn.
Jeans thường được dệt trên khung dệt hiện đại, khổ rộng gấp đôi, sợi ngang được bắn từng đoạn rồi cắt rời ở hai mép. Mép vải vì thế phải vắt sổ để khỏi tưa. Khung dệt nhanh hơn rất nhiều lần, vải đều tăm tắp và rẻ hơn.
Khung dệt thoi chạy chậm, sợi được căng nhẹ tay hơn, nên mặt vải có độ gồ ghề tự nhiên, hơi lốm đốm. Chính độ không đều ấy làm vải phai màu đẹp theo thời gian, ra những vệt bạc ở đùi, sau gối và quanh túi theo đúng cách anh đi đứng.

Đọc thông số: oz, chưa giặt và co rút
Trên nhãn jeans thường có con số oz, là trọng lượng của một yard vuông vải tính bằng ounce. Con số càng lớn thì vải càng dày.
- Dưới 12 oz: vải nhẹ, mềm ngay từ đầu, hợp khí hậu nóng. Quần jeans slim xanh đá nhạt của Forge nặng 11 oz, có 2% spandex nên co giãn nhẹ.
- Từ 12 đến 15 oz: vùng phổ biến của selvedge, đủ dày để lên màu đẹp mà vẫn mặc được quanh năm ở Sài Gòn. Quần jeans selvedge dáng thẳng xanh chàm của chúng tôi nặng 13,5 oz, vải dệt tại Okayama, Nhật Bản.
- Trên 16 oz: vải rất dày, cứng như bìa trong vài tuần đầu, hợp người mê phai màu hoặc sống ở nơi lạnh.
Chữ “chưa giặt” nghĩa là vải còn nguyên hồ và thuốc nhuộm chàm từ xưởng dệt. Quần sẽ hơi cứng, có thể lem màu sang ghế sáng màu hoặc giày da trắng trong vài tuần đầu, và có thể co một chút sau lần giặt đầu tiên. Vì vậy với chiếc selvedge chưa giặt, tôi khuyên anh chừa thêm khoảng 1 đến 2 cm khi lên lai, hoặc mặc và giặt lần đầu rồi mới mang ra cửa hàng lên lai.
Mặc và giặt chiếc quần chưa giặt
Không có luật cứng, nhưng đây là cách tôi thấy hợp với khí hậu nóng ẩm ở mình:
- Mặc liên tục khoảng bốn đến sáu tuần đầu để vải ôm theo dáng người và hằn nếp ở những chỗ cử động nhiều.
- Giữa các lần mặc thì treo nơi thoáng gió, lộn trái để khử mùi. Trời Sài Gòn đổ mồ hôi nhiều, đừng cố nhịn giặt cả năm như lời đồn trên mạng.
- Lần giặt đầu: lộn trái, ngâm nước lạnh với chút nước giặt nhẹ khoảng 30 phút, vò nhẹ, không vắt xoắn, phơi trong bóng râm.
- Từ lần thứ hai trở đi có thể giặt máy chế độ nhẹ, nước lạnh, vẫn lộn trái và không sấy.
Có đáng bỏ tiền không
Câu trả lời của tôi là có, nếu anh thuộc một trong những nhóm sau. Anh mặc jeans ít nhất ba ngày một tuần và muốn một chiếc mặc được nhiều năm. Anh thích nhìn quần thay đổi theo mình, mỗi vệt phai là một kỷ niệm. Anh coi trọng những chi tiết như khuy đồng, đường may chắc, mép selvedge lật ra khi xắn gấu.
Ngược lại, nếu anh cần quần co giãn để ngồi xe máy cả ngày, thích màu sáng đều ngay từ đầu, hoặc chỉ mặc jeans vài lần một tháng, một chiếc jeans thường có spandex sẽ hợp hơn và nhẹ ví hơn. Selvedge không phải lúc nào cũng tốt hơn, nó chỉ là một kiểu vải khác, làm chậm hơn, và đẹp lên theo người mặc.
Jeans của Forge bán theo số eo từ 29 đến 33, chiều dài chưa lên lai 104 cm. Lên lai miễn phí tại cửa hàng 142 Pasteur trong 48 giờ, hoặc anh ghi số đo lai khi đặt online. Đơn hàng được miễn phí giao cho đơn từ 1.500.000đ, trả tiền khi nhận hàng. Nếu chưa chắc, anh cứ gọi hoặc nhắn Zalo 0938 216 704 để được tư vấn cỡ trước khi đặt.


